#นัจมุดดีน” ชงโมเดลกระจายอำนาจ เลือกตั้ง “เลขาฯ ศอ.บต.-สภาที่ปรึกษาฯ” เพิ่มเสียงประชาชนแก้ปัญหาใต้
คุณรพี มามะ บรรณาธิการ รายงาน..
#นัจมุดดีน” ชงโมเดลกระจายอำนาจ เลือกตั้ง “เลขาฯ ศอ.บต.-สภาที่ปรึกษาฯ” เพิ่มเสียงประชาชนแก้ปัญหาใต้
โดยเมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2568 ณ โรงแรมบุรีศรีภู อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้โต๊ะ (ศอ.บต.) ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดเวทีสัมมนารับฟังความคิดเห็น “การปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติการบริหารราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2553” เพื่อระดมสมองปฏิรูปโครงสร้างการบริหารให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน
ข้อเสนอหัวใจสำคัญ: ดัน “เลขาฯ ศอ.บต.” มาจากการเลือกตั้ง
ไฮไลท์สำคัญของงานคือข้อเสนอจาก นายนัจมุดดีน อุมา (อดีตสส.และปัจจุบันเป็นกพต.จากนราธิวาส ซึ่งในอดีตท่านเป็นหนึ่งในผู้ร่าง
“พระราชบัญญัติการบริหารราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2553”)
#ที่เสนอให้มีการปรับปรุงโครงสร้างอำนาจหน้าที่ของ ศอ.บต. ครั้งใหญ่ โดยเฉพาะตำแหน่ง “เลขาธิการ ศอ.บต.” ซึ่งถือเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนนโยบายในพื้นที่ โดยเสนอให้ปรับเปลี่ยนที่มาให้มาจากการ “เลือกตั้ง” เพื่อให้ยึดโยงกับความต้องการของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง
เพิ่มพื้นที่สภาที่ปรึกษาฯ: 1 อำเภอ 1 ตัวแทน
นอกจากตำแหน่งเลขาธิการแล้ว นายนัจมุดดีนยังได้เสนอให้มีการปรับปรุงที่มาของ สภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อให้เป็นพื้นที่ของภาคประชาชนอย่างกว้างขวาง ดังนี้:
* เลือกตั้งตัวแทนจากภาคประชาชน: เสนอให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาที่ปรึกษาฯ โดยตรงจากประชาชนในสัดส่วน อำเภอละ 1 คน
* ผสมผสานกลุ่มอาชีพ: คงสัดส่วนเดิม 49 คน ที่มาจากตัวแทนกลุ่มอาชีพต่างๆ ไว้ เพื่อให้เกิดการบูรณาการความเห็นที่รอบด้าน
> “การให้ประชาชนเลือกตั้งตัวแทนเข้าไปทำหน้าที่ ทั้งในส่วนฝ่ายบริหารและสภาที่ปรึกษา จะเป็นการกระจายอำนาจที่แท้จริง และเป็นช่องทางที่ทรงพลังที่สุดในการส่งเสียงความต้องการของคนในพื้นที่สู่ระดับนโยบาย” นายนัจมุดดีน กล่าว
>
#ยกระดับกฎหมายเพื่อสันติสุข
สำหรับการจัดเวทีในครั้งนี้ เป็นความร่วมมือระหว่าง ศอ.บต. และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายโครงการศึกษาวิเคราะห์และทบทวน พรบ. การบริหารราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2553 ซึ่งมีองค์กรหลักคือ คณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (กพต.) และ ศอ.บต. การปรับปรุงกฎหมายในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ:
* เพิ่มประสิทธิภาพ ในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐ
* สร้างผลสัมฤทธิ์ ตามเป้าหมายของกฎหมายที่ต้องการแก้ไขปัญหาและพัฒนาพื้นที่
* สร้างการมีส่วนร่วม ของประชาคมในจังหวัดชายแดนภาคใต้อย่างเป็นรูปธรรม
ผลจากการรับฟังความคิดเห็นในวันนี้จะถูกรวบรวมเพื่อนำไปประกอบการพิจารณาแก้ไขร่างกฎหมาย ก่อนจะนำเสนอเข้าสู่กระบวนการพิจารณาตามขั้นตอนทางกฎหมายต่อไป
#
เพื่อให้เห็นภาพรวมของกฎหมายฉบับนี้ องค์กรสำคัญภายใต้ พ.ร.บ. การบริหารราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2553 จะทำงานสอดประสานกันใน 3 ระดับ คือ ระดับนโยบาย ระดับปฏิบัติ และระดับภาคประชาชน ดังนี้ครับ
1. คณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (กพต.)
* บทบาท: เป็น "บอร์ดบริหารระดับชาติ" ที่วางเข็มทิศการพัฒนา
* โครงสร้าง: มี นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน และมีรัฐมนตรีจากกระทรวงสำคัญๆ ร่วมเป็นกรรมการ
* หน้าที่หลัก: อนุมัติยุทธศาสตร์ แผนงาน และงบประมาณบูรณาการ รวมถึงกำกับดูแลหน่วยงานรัฐทุกแห่งให้ทำงานไปในทิศทางเดียวกัน
2. ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.)
* บทบาท: เป็น "หน่วยงานกลาง" หรือฝ่ายจัดการที่นำนโยบายไปปฏิบัติ
* โครงสร้าง: มี เลขาธิการ ศอ.บต. เป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด (ซึ่งเป็นตำแหน่งที่นายนัจมุดดีนเสนอให้มาจากการเลือกตั้ง)
* หน้าที่หลัก: ประสานงานระหว่างส่วนราชการ เยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ ส่งเสริมสังคมพหุวัฒนธรรม และพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้
3. สภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้
* บทบาท: เป็น "ตัวแทนภาคพลเมือง" และกระจกเงาสะท้อนปัญหา
* โครงสร้าง: ปัจจุบันมีสมาชิกไม่เกิน 49 คน มาจากตัวแทนกลุ่มอาชีพ ศาสนา และผู้ทรงคุณวุฒิ
* หน้าที่หลัก: ให้คำปรึกษาแก่ กพต. และ ศอ.บต. เกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ และตรวจสอบการใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่รัฐไม่ให้มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน
สรุปความสัมพันธ์ของทั้ง 3 องค์กร
| ระดับ | องค์กร | เปรียบได้กับ | หน้าที่เด่น |
|---|---|---|---|
| นโยบาย | กพต. | สมอง (สั่งการ) | อนุมัติงบประมาณและแผนยุทธศาสตร์ |
| ปฏิบัติ | ศอ.บต. | แขนขา (ลงมือทำ) | ขับเคลื่อนงานพัฒนาและเยียวยาในพื้นที่ |
| ประชาชน | สภาที่ปรึกษาฯ | หูตา (สะท้อนเสียง) | เสนอแนะความต้องการและตรวจสอบรัฐ |
#นอกจากนี้ ยังมี สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ที่ทำหน้าที่จัดทำร่างนโยบายความมั่นคงภาพใหญ่เพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรี
